რეალობა, რომელიც ხშირად შეუმჩნეველი რჩება
საქართველო ულამაზესი ქვეყანაა, მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობით, მრავალსაუკუნოვანი ისტორიითა და სტუმართმოყვარე ხალხით. თუმცა ამ სილამაზის მიღმა მძიმე რეალობა იმალება — უამრავი მიუსაფარი ძაღლი და კატა ყოველდღიურად იბრძვის გადარჩენისთვის. მათ ქალაქის ქუჩებში, სოფლებში, გზისპირებსა და მიტოვებულ ტერიტორიებზე უწევთ ცხოვრება, სადაც ხშირად შიმშილის, დაავადებების, ძალადობისა და ადამიანთა გულგრილობის მსხვერპლნი ხდებიან.
მიუსაფრების მდგომარეობა საქართველოში
განსაკუთრებით დაუცველები არიან ლეკვები და კნუტები, რომელთა სიცოცხლეს ქუჩაში ყოველდღიურად მრავალი საფრთხე ემუქრება.
ზოგი მათგანი ქუჩაში დაიბადა, ზოგს კი ოდესღაც საკუთარი სახლი და ოჯახი ჰყავდა. ისინი მიატოვეს, რადგან გაიზარდნენ, დაბერდნენ, ავად გახდნენ ან უბრალოდ აღარ სჭირდებოდათ. განსაკუთრებით მძიმე მდგომარეობაში არიან ლეკვები და კნუტები, რომლებიც ქუჩაში გადარჩენისთვის ყოველდღიურად იბრძვიან. შიმშილი, სიცივე, ინფექციური დაავადებები, პარაზიტები, ავტოსაგზაო შემთხვევები და ადამიანების მხრიდან ძალადობა მუდმივ საფრთხეს უქმნის მათ სიცოცხლეს.
ძირითად გამოწვევებს შორისაა ცხოველების მიტოვება და მათი უკონტროლო გამრავლება. მხოლოდ კანონები საკმარისი არ არის. საჭიროა ეფექტური აღსრულება, ხელმისაწვდომი სტერილიზაცია, ცნობიერების ამაღლება და პასუხისმგებლიანი მოპყრობა.
ხანდაზმული, ავადმყოფი და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ცხოველებისთვის ახალი ოჯახის პოვნა განსაკუთრებით რთულია. ზოგი მათგანი არასათანადო პირობებში ცხოვრობს, ზოგი კი ძალადობისა და ძაღლების ორთაბრძოლების მსხვერპლი ხდება.
მდგრადმა ცხოველთა დაცვამ მხოლოდ შედეგები კი არ უნდა შეამსუბუქოს, არამედ მიზეზებსაც უნდა ებრძოლოს: პრევენციით, განათლებით, სტერილიზაციითა და პასუხისმგებლობით.
სახელმწიფო და მუნიციპალური თავშესაფრები
როცა ცხოველები იტანჯებიან იქ, სადაც დაცულები უნდა იყვნენ
ჩვენი საქმიანობის ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული გამოცდილებაა, რომ ცხოველთა კეთილდღეობის სერიოზულ პრობლემებს ვხედავდით არა მხოლოდ ქუჩაში, არამედ სახელმწიფო და მუნიციპალური თავშესაფრების სისტემის დაწესებულებებშიც.
თავშესაფარში მიყვანილ ცხოველს უნდა ჰქონდეს მშრალი, სუფთა ადგილი, საკვები, წყალი, სამედიცინო მომსახურება და დაცვა ინფექციური დაავადებებისგან. ჩვენი პირადი დაკვირვებები აჩვენებს, რომ ეს ყოველთვის არ არის უზრუნველყოფილი და თავშესაფრების უმეტეს ნაწილში არ არის კარგად დაცული სანიტარულ ჰიგიენური ნორმები
გორი, 2026 წლის ოქტომბერი
2026 წლის ოქტომბერში გორის მუნიციპალურ თავშესაფარს ვეწვიეთ. იქ ნანახმა მდგომარეობამ ჩვენზე მძიმე შთაბეჭდილება მოახდინა. დავინახეთ სველ და ცივ იატაკზე მყოფი ცხოველები, არასათანადო პირობებში განთავსებული ლეკვები, ახალშობილებთან ერთად ცივ იატაკზე მყოფი დედა ძაღლები და რამდენიმე დაღუპული ლეკვის ნეშტი.
განსაკუთრებით მძიმე იყო ამ ყველაფრის ხილვა მუნიციპალურ დაწესებულებაში, რომლის ერთ-ერთი მთავარი დანიშნულება ცხოველების დაცვა, მათ კეთილდღეობაზე ზრუნვა და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფაა.
თავშესაფრიდან რამდენიმე ძაღლი გამოვიყვანეთ, მათ შორის ძალიან პატარა ლეკვებიც. ზოგიერთ მათგანს პარვოვირუსული ინფექცია დაუდგინდა. ლეკვებს ინტენსიური ვეტერინარული მკურნალობა, მუდმივი მეთვალყურეობა და განსაკუთრებული ზრუნვა სჭირდებოდათ. სამწუხაროდ, მიუხედავად ჩვენი ძალისხმევისა და ჩატარებული მკურნალობისა, ერთ-ერთი პატარა ლეკვის გადარჩენა ვერ შევძელით.
ყოველთვის არ არის შესაძლებელი ზუსტად დადგენა, სად და როდის დაინფიცირდა ცხოველი. სწორედ ამიტომ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ცხოველთა თავშესაფრებსა და დროებითი მოვლის დაწესებულებებში დაცული იყოს ჰიგიენის, იზოლაციისა და ინფექციების პრევენციის სათანადო სტანდარტები. დაავადების დროული გამოვლენა, შესაბამისი ვეტერინარული დახმარება და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა აუცილებელია ცხოველების ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის დასაცავად.
ჩვენ არ ვამტკიცებთ, რომ საქართველოს ყველა სახელმწიფო თუ მუნიციპალურ თავშესაფარში ერთნაირი პირობებია. თუმცა გორის მუნიციპალურ თავშესაფარში საკუთარი თვალით ნანახმა მდგომარეობამ კიდევ ერთხელ დაგვანახვა, რამდენად მნიშვნელოვანია ასეთი დაწესებულებების საქმიანობის გამჭვირვალობა, რეგულარული მონიტორინგი და ცხოველთა კეთილდღეობის სტანდარტების მკაცრი დაცვა.
